Blog
Flexibele stamrecht-BV en fonds voor gemene rekening voor de rechter
19 oktober 2010 09:30
Door: Timmo Henseler
Vandaag wil ik twee wetsvoorstellen de revue laten passeren die invloed hebben op stamrecht-BV´s resp. beleggen. Het gaat om voorstellen die de naam “flexibele bv” en “personenvennootschappen” meegekregen hebben. Voor beide wetsvoorstellen is de invoeringsdatum op 1 januari 2011 gesteld maar ze hebben een lange historie met ingangsdata die al jaren terug gepland waren. Maar mijn gevoel zegt me dat het nu eindelijk gaat gebeuren: een nieuw, rechts kabinet dat plankgas van start wil gaan (noot auteur: inmiddels heeft de Eerste Kamer roet in het eten gegooid: de behandeling van het voorstel flexibele BV is opgeschort). Ik zal niet in details gaan maar uit beide voorstellen een paar voor mij (en hopelijk voor u) interessante aspecten belichten.
Flexibele BV Dit voorstel betreft het vereenvoudigen van de oprichting en onderhoud van een BV en geldt overigens voor iedere BV en niet alleen voor een stamrecht-BV. Het gaat om het wegnemen van onder andere de volgende drempels:
- Het startkapitaal van 18.000 euro. Deze eis vervalt (maar er blijven wel waarborgen bestaan om fraudeleuze faillissementen te voorkomen). - Er is geen verklaring van geen bezwaar van het ministerie van justitie meer nodig voordat tot oprichting overgegaan kan worden hetgeen een kostenvoordeel van minimaal ca. 100 euro oplevert.
Bij de lagere ontslagvergoedingen kan deze vereenvoudiging net de doorslag geven om voor een stamrecht-BV te kiezen.
Tot zover wellicht oud nieuws maar wat mij vooral interesseert, is wat er gebeurt met de bestaande BV’s. Tot voor enkele jaren geleden, gaf ik cliënten die geen startkapitaal voorhanden hadden nog ter overweging om een Engelse limited op te richten (vooral als ze zich in het buitenland wilden vestigen). Een limited kent namelijk geen kapitaalseis. Maar vanaf ca. 2008, toen de invoering van de flexibele BV erg dichtbij aan het komen was, leek het aantrekkelijker om ergens 18.000 euro te lenen en te wachten op de invoering van de flexibele BV. Daarna kon dan het kapitaal teruggestort worden en de lening afgelost worden. De vraag is nu of daarvoor een statutenwijziging nodig is of dat er een overgangsregeling komt die een statutenwijziging overbodig maakt.
De eerste optie kan rekenen op instemming van de vele notarissen die hun onroerend goed praktijk hebben zien slinken in de afgelopen jaren maar het levert een kostenpost op voor dga’s die geld nodig hebben. Een statutenwijziging is in de regel niet veel goedkoper dan het oprichten van een BV. Ik ben benieuwd en hoop op reacties van diegenen die beter ingewijd zijn in het wetsvoorstel dan ik.
Personenvennootschappen Hier gaat het in hoofdzaak om de maatschap, de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap. Met de nieuwe wet komt het onderscheid tussen beroep (maatschap) en bedrijf (firma en commanditaire vennootschap) te vervallen en komt daarvoor in de plaats het onderscheid tussen openbare en niet-openbare (stille) vennootschap. Een ander biedt de mogelijkheid om de genoemde vennootschappen rechtspersoonlijkheid te geven en raakt vooral de aansprakelijkheid van de vennoten.
Ook hier zal ik niet in de details gaan maar wil ik kijken naar de gevolgen voor het fonds voor gemene rekening, met name omdat ik een interessante case van twee Duitse clienten onder handen heb die samen willen gaan beleggen. Ook het fonds voor gemene rekening kan onder voorwaarden omgezet worden in een openbare vennootschap met rechtspersoonlijkheid.
Een fonds voor gemene rekening is een eenvoudig contract tussen twee of meer beleggers om samen op te trekken, een beleggingsfonds zonder rechtspersoonlijkheid. Fiscaal wordt een fonds voor gemene rekening als transparant gezien hetgeen inhoudt dat niet het fonds maar de deelnemers, ieder voor hun deel, belasting betalen. Voor sommigen is dat een voordeel met name voor pensioenfondsen (ik maak even een zijstap naar de grote beleggers) die veelal een belastingvrije status hebben. In het kader van “Nederland pensioenland” is het ministerie van financiën druk bezig het fonds voor gemene rekening internationaal bekendheid te geven.
Terug naar de Duitsers. Eén woont in Nederland en is blij met de transparante status omdat hij dan in box 3 belast wordt. De ander woont in Duitsland en heeft een probleem want de genoemde box is daar nog niet uitgevonden waardoor hij in zijn hoogste schaal aangeslagen wordt.
Maar wanneer we ervoor kiezen het fonds voor gemene rekening rechtspersoonlijkheid te geven, kan dat anders worden. In Duitsland (en vele andere landen) verliest het fonds wellicht zijn transparantie waardoor de inkomsten als inkomsten uit beleggen gezien worden en tegen een lager tarief belast worden. Zou het echter om een land gaan waar transparantie aantrekkelijk is dan kiezen we niet voor rechtspersoonlijkheid. In Nederland heeft de rechtspersoonlijkheid echter geen gevolgen voor de transparantie, dus we eten van twee walletjes. Belasting betalen a la carte.
Maar de meest wonderlijke kant van de mogelijke rechtspersoonlijkheid van het fonds voor gemene rekening ziet de notaris. Notarissen zijn geen avonturiers en willen graag weten waar ze aan toe zijn voordat ze een akte passeren. Wil een fonds voor gemene rekening onder de nieuwe wet rechtspersoonlijkheid krijgen dan moet er sprake zijn van echte samenwerking tussen de vennoten hetgeen niet vanzelfsprekend is bij een beleggingsfonds. De meeste participanten blijven thuis, wachten rustig op hun rendement en hebben weinig boodschap aan hun collega participanten. Uit de behandeling van het wetsvoorstel in het parlement komt naar voren dat uiteindelijk de rechter een uitspraak moet doen over de vraag of er sprake van samenwerking is of niet.
Voor de BV hoeft de notaris dus niet meer naar het ministerie van justitie maar om van een fonds voor gemene rekening een vennootschap te maken moet hij naar de rechter. Een notaris die eerst naar de rechter moet voordat hij een akte kan passeren? Flexibiliteit is mooi maar waar bij de BV de kosten erdoor verlaagd worden, hangt er bij het fonds voor gemene rekening opeens een fors prijskaartje aan.
