Blog

Stamrecht fiscalisten over de grens

7 maart 2011 22:30
Door: Timmo Henseler

Economen en medici vinden gemakkelijk werk als ze gaan emigreren: economie is economie ook al loopt deze in het ene land wat beter dan in het andere en voor het menselijk lichaam geldt mutatis mutandi hetzelfde. Voor juristen ligt dat anders. Een Nederlandse jurist heeft Nederlands recht gestudeerd wat veel overeenkomsten heeft met het Franse recht maar ook erg veel verschillen. Om zijn vak in Frankrijk te gaan uitoefenen moet hij daar eerst weer gaan studeren.

Dat geldt ook voor fiscaal juristen. Wij krijgen regelmatig vragen over de fiscale consequenties van emigreren voor de oprichters van stamrecht-BV’s. Wanneer je emigreert merk je pas echt hoe complex regels kunnen zijn (en hoe veel tijd het uitzoeken vergt).

Tot vóór 2010 konden stamrecht-BV’s alleen in Nederland opgericht worden en konden ze niet naar het buitenland verhuizen. Als je ging emigreren was (en is nog steeds) daar wat aan te doen door een Nederlandse directeur aan te stellen. Maar op het moment dat de BV uitkeringen gaat doen aan de begunstigde van de stamrechtovereenkomst rijzen er vragen, zoals: (a) in welk land wordt er belasting geheven, in Nederland of het emigratieland? (b) Of beide?!

Om (b) te voorkomen en (a) te beantwoorden zijn er belastingverdragen gesloten tussen de meeste westerse landen. Deze verdragen behoren in het algemeen tot het competentieveld van een Nederlandse fiscalist. Ze zijn altijd in het Nederlands én de taal van het andere land opgesteld en zijn in zekere mate op volgens herkenbare patronen gestructureerd. Een Nederlandse fiscalist moet antwoord kunnen geven op de vraag hoe Nederland het verdrag uitlegt (en dat is vrijwel altijd hetzelfde als de uitleg van het emigratieland) en wie er mag heffen.

Uitkeringen uit een ontslagvergoeding kunnen ofwel gezien worden als inkomsten uit (vroegere) arbeid ofwel als pensioen- of lijfrenteinkomsten. De heffing over inkomsten uit arbeid worden in de meeste belastingverdragen toegewezen aan het bronland (Nederland in ons geval) en pensioeninkomsten in de regel aan het woonland (tenzij het om een overheidspensioen gaat). Daar waar het lijfrenteartikel van toepassing is, dient u te bedenken dat uitkeringen uit een bankspaarrekening geen lijfrenteuitkeringen zijn. In die gevallen is een stamrecht BV of stamrechtverzekering een oplossing.

Sommige inkomsten die in een verdrag aan het ene land toegewezen worden moeten ook in het andere land opgegeven worden. Dat andere land past dan wel een in het verdrag vastgelegde methode van voorkoming van dubbele belasting toe. Dat kan op verschillende manieren ingevuld worden, zoals:

• de verrekeningsmethode

  In het andere land wordt op gebruikelijke wijze belasting berekend maar de reeds betaalde belasting mag hiervan afgetrokken worden.

• de vrijstellingsmethode

  De reeds belaste inkomsten worden voor de berekening in het andere land buiten beschouwing gelaten

• progressiebehoud

  De vrijstellingsmethode wordt toegepast maar de vrijgestelde inkomsten worden wel meegenomen in de heffingsgrondslag waardoor hogere (progressieve) tarieven van toepassing zijn.

Alhoewel nauwelijks recht-toe-recht-aan te noemen, valt tot zover alles binnen de standaardkennis van de Nederlandse fiscalist en de belastingtarieven van de verschillende landen vind je overal op internet. Wat je echter niet overal vindt, is bijvoorbeeld dat Engeland een korting van 10% geeft op buitenlandse lijfrente-achtige inkomsten. Of dat de Amerikaanse fiscus dwars door een stamrechtconstructie heenkijkt en toch belasting heft over de ontvangst van de ontslagvergoeding. Als Nederlandse fiscalist kun je daar alleen door ervaring achterkomen.

En dan hebben we het nog niet eens gehad over het oprichten van een buitenlandse stamrechtvennootschap (vanaf 2010) want dan krijg je ook te maken met buitenlandse vennootschapsbelasting. In Engeland bijvoorbeeld is het fiscaal niet aantrekkelijk voor een directeur grootaandeelhouder om geld te lenen van zijn BV.

Het ligt dan voor de hand om te gaan praten met een accountant of belastingadviseur in het emigratieland van uw keuze. Maar soms wordt de verwarring dan alleen maar groter omdat zij veelal niet bekend zijn met de (Nederlandse) stamrechtconstructie. En bij het inschakelen van een groot internationaal opererend advieskantoor wegen de kosten van het advies soms niet op tegen het te behalen belastingvoordeel.

Kortom: emigreren met een ontslagvergoeding kan heel aantrekkelijk zijn. Goed advies is echter belangrijk maar niet gemakkelijk te vinden.